Starożytny Rzym

podobne uwagi ogólne można uczynić na temat myśli ekonomicznej
w starożytnym Bzymie, która była znacznie uboższa niż w Grecji Szcze-
gółowe rady, w jaki sposób prowadzić gospodarstwo niewolnicze, zebrał
Katon Starszy (234—149 p.n.e.) w pracy De agri cultura. Był on zwolen-
nikiem rolnictwa, zwłaszcza hodowli, co stanowiło odbicie gospodarczego
charakteru Bzymn w tym okresie. Zagadnienia agrarne były również
przedmiotem zainteresowań gospodarczych Varrona (116—77 pjte.), który
nazywał niewolnika narzędziem mówiącym (instrumentum vocale), w od-
różnieniu od bydła roboczego (instrumentum semivocale) i zwykłych, nie-
mych narzędzi (instrumentum mutum). Słynny mówca i mąż stanu Cf-
cero (106—43 p.n.e.), wyrażał się pogardliwie o drobnym handlu, popierał
natomiast handel wielki i kredyt studencki.